تاق کسری آیینه‌ی شکوه و عظمت ایران
بناهای تاریخی معماری - Architecture

تاق کسری آیینه‌ی شکوه و عظمت ایران

تاق کسری یا ایوان مدائن برجسته ترین بنای دوران ساسانی است. این بنای شکوهمند در تیسفون و در خاک عراق واقع شده است. با توجه به شواهد و روایات بدست آمده احتمالا این بنا مربوط به دوران شاهنشاهی انوشیروان ساسانی است.
این تاق که عریض ترین تاق در معماری باستان است برای نشان دادن شکوه، قدرت و عظمت شاهان ساسانی بدست معماران چیره دست بنا گردیده است.

بنای کاخ بر روی صفه ساخته شده است. بدنه‌ی کاخ با تاقنما‌ها تزئین شده اند. این تاقنما ها از پایین به سمت بالا کوچکتر می شوند و تاثیر بناهای رومی و یونانی به وضوح در آن پیداست. در تقسیم بندی دیواره نما تاثیر معماری اشکانی و تاثیر پذیری از تقسیمات کاخ اشکانی در آشور مشخص است.
در قسمت مرکزی کاخ تاقی سهمی شکل به پهنای ۲۵.۵ متر و ۳۴ متر بلندا و عمق ۴۲.۹۵ قرار دارد. این فضای عظیم که سطح آن وسیع تر از کاخ داریوش در تخت‌جمشید است، بارگاه عام شاه ساسانی بوده‌است.
تکنیک ساخت تاق کسری با توجه به مصالح بکار رفته و دهانه تاق دستاوردی مهم در معماری محسوب می‌شود.
فردوسی بزرگ ساخت تاق کسری را به دوره انوشیروان نسبت می دهد. که بدستور انوشیروان معمارانی را از سرتاسر جهان جمع می کنند و به گفته فردوسی معمار رومی بعنوان برگزیده آن معماران به همراه ۳هزار مرد ساخت کاخ راه به عهده می گیرند.

کس اندر جهان خم (:طاق) چونان ندید/ نه از نامور کاردانان شنید
یکی حلقه‌ای بد ز زر ریخته/ ازآن چرخ کار اندر آویخته
فروهشته زو سرخ زنجیر زر/به هر مهره‌ای درنشانده گهر
چو رفتی شهنشاه بر تخت عاج/ بیاویختندی به زنجیر تاج
به نوروز چون برنشستی به تخت/ به نزدیک او موبد نیکبخت
فروتر ز موبد مهان را بُدی/ بزرگان و روزیدهان را بُدی
به زیر مهان جای بازاریان/ بیاراستندی همه کاریان
فرومایه تر جای درویش بود/ کجا خوردش از کوشش خویش بود

آثار کانالها و جوی های بجای مانده در محوطه کاخ نشان از وجود باغ های سرسبز و مصفا در روزگار آبادانی تیسفون دارد. این بنای فاخر از زمان حمله اعراب به ایران مورد دست درازی و تخریب توسط امرا و خلفای مختلف قرار گرفته است که بدلیل هزینه ی گزاف تخرب متوقف گردیده است. با توجه به مشاهدات و بررسی میدانی کارشناسان اینجاست این بنا و بناهای مجاور آن نیازمند مرمت و رفع خطر فوری هستند.
کاخ تیسفون اگرچه خارج از مرزهای ایران کنونی واقع گردیده ولی همچون‌ نگینی در ایران فرهنگی پهناور درخشان است. چرا که هر جایی اثری از فرهنگ و هنر ایرانی باشد آنجا ایران است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *